So sánh giữa các hào

Địa lý toàn thư

So sánh các hào:
Hệ từ hạ truyện chương 9 nói:
– “Hào sơ không biết, hào thượng dễ biết (kì sơ nan tri, kì thượng dị tri)”.
Điều đó dễ hiểu, hào sơ trỏ lúc mối vào cuộc, chưa có thành tích, chưa biết sự việc sẽ biến chuyển ra sao, cho nên khó biết được giá trị, công dụng của nó. Nó hào thượng trỏ lúc mãn cuộc có thành tích, tài năng gì hay không, đã biết rồi, việc đã làm ra sao, tương lai ra sao đã rõ cả rồi.
Trong khi đoán quẻ, ít khi người ta quan tâm tới tác động của hai hào ấy mà chú trọng tới bôn hào trung gian hơn.
– So sánh hào 2 và hào 4:
“…cùng công mà khác bậc, cái hay cũng khác nhau. Hào 2 được nhiều tiếng khen, hào 4 thì bị nhiều lo sợ” (nhi dữ tứ đồng công nhi dị vị, kỳ thiện bất đồng. Nhị đa dư, tứ đa cụ).
Hai hào đó ở vị trí ngẫu (chẵn) giống nhau ở đó; nhưng hào 2 đắc trung, hào 4 không, lại thêm vào hào 2 ỏ xa hào 5 (xa vua) bậc thấp và được hào 5 ứng viện, cho nên dễ làm được việc và dễ được khen; còn hào 4 không đắc trung mà lại ở giữa hào 5 (vua ở bậc cao) nên phải lo sợ, nhất là hào ứng là hào 1, còn non nót quá, không giúp nó được gì, trong khi nó mối ở nội quái bưóc lên ngoại quái, còn hoang mang bỡ ngõ.
“Hào 3 và hào 5 cùng công mà khác bậc, hào 3 nhiều cái xấu hào 5 nhiều công” (tam dữ ngũ đồng công nhi dị vị, tam đa hun, ngũ đa công).
Hai hào đó giống nhau ở điểm cùng ở vị trí cơ (lẻ) cả đồng công, nhưng bậc khác nhau (hào 5 ỏ bậc cực cao, hào 3 ỏ bậc thấp). Hào 5 đắc trung có ứng là hào 2 mà lại ở bậc cao, cho nên làm được những việc lốn, có nhiều công; còn hào 3 ỏ trên cùng nội quái, ở đầu cấp dưới, địa vị còn thấp, trông vào ngưòi giúp mình thì chỉ có hào 6 ở trên cùng đến thời suy, hết quyền hành rồi, không viện trợ được gì; lại nữa hào 3 bất đắc trung, nếu là hào âm thì thêm bất chính, do đó mà Hệ từ cho là “đa hung”.
Ngày nay người ta bói quẻ bằng cách giao ba đồng tiền vào lòng một cái chén.
Nếu một đồng sấp (1) thì là dương, vạch một nét dương.
Nếu một đồng ngửa (2) thì là âm, vạch một nét âm.
Trong hai trưòng hợp đó, hào đều gọi là tĩnh cả.
Nếu ba đồng cùng sấp thì cùng là dương, bạn vẽ một vòng tròn 0.
Nếu ba đồng đều ngửa thì cũng là âm, bạn vẽ một chữX.
Nhưng trong hai trường hợp này, hào đểu gọi là động cả.
Lần đầu gieo như vậy, được nét nào (dương hay âm) hay hình nào (vòng tròn hay chữ X), bạn vạch nét đó hay vẽ ảnh đó ở dưới thấp nhất, thế là được hào 1.
Gieo lần thứ nhì, cũng như trên, rồi tùy kết quả, cũng vạch nét hay vẽ hình lên trên hào 1, thế là được hào 2.
Làm như vậy 6 lần, được 6 hào, cứ lần sau đặt lên trên lần trưóc, lần thứ 6 ở trên cùng.
Ví dụ gieo lần đầu, bạn được một hào âm tĩnh (một đồng ngửa) lần thứ nhì được một hào dương tĩnh (một đồng sấp) lần thứ ba được một hào âm tĩnh, lần thứ tư, thứ năm, thứ sáu đều được những hào dương tĩnh, thì khi vạch xong các nét, bạn được quẻ Thiên Thủy Tụng dưới đây:
Quẻ đó là quẻ Tĩnh, vì không có hào động nào cả.
– Nếu lần gieo thứ năm, bạn được ba đồng sấp, tức là dương động thì bạn vạch như sau:
– ,u, = 
Cũng vẫn là quẻ Thiên Thủy Tụng nhưng có hào 5 động quẻ Tụng này động. Động thì biến. Dương động thì biến thành âm, ngược lại nếu âm động thì biến thành dương.