Phong thủy là gì?

Địa lý toàn thư

“Phong” là gió, ám chỉ những dòng năng lượng trôi chảy trong thiên nhiên và “thủy” là nước tượng trưng cho địa thế. Giông như mọi ngành khoa học kỹ thuật cổ truyền khác của Á Đông, thuật phong thủy cũng dựa vào dịch lý âm dương.
Một học thuyết biện chứng về vũ trụ và nhân sinh đã có hơn 50 thế Thoạt tiên phong thủy học được xem là Kham Dư học, Kham Dư là một danh từ ra đời rất sớm. Từ đời Hán trong sử ký của Nhật Giả Bác và trong Hán thư Nghệ Văn Chí có thấy Kham Dư xuất hiện thành thư mục rõ ràng, gồm 14 quyển. Có thể nói là Kham Dư học từ đời Hán đã phát triển rất mạnh. Nhưng Kham Dư là gì? Hứa Thận đời Đông Hán giải thích. Kham là thiên đạo còn Dư là địa đạo (kham thiên đạo dư địa đạo giả). Thiên đạo là thiên văn, địa đạo là địa lý, điều này cũng giống như trong Dịch kinh.

Hệ từ truyện có viết: “Ngửa lên xem thiên văn cúi xuống xét địa lý” (ngưỡng dĩ quan ư thiên văn phủ dĩ sát ư địa lý). Trong phong thủy học thì quan ư thiên văn là quan sát sự vận hành của nhật nguyệt, tinh, thần, sát ư địa lý là quan sát hình thể của sơn (núi), xuyên (khe), thủy (nước), thổ (đất). Nhưng phong thủy thì nghiêng về địa lý hơn là thiên văn, và Kham Dư học cũng chủ đích lấy địa lý làm chính. Những thư tịch về Kham Dư còn lại hầu hết là viết về địa lý. Ví dụ như địa lý chính tông, địa lý thiên cơ hội nguyên, địa lý toàn thư, địa lý chân kinh… đời Nguyên Châu Thần Hưỏng đã tuyển thành một tập. Đòi Thanh có một quyển là Phong thủy bản nghĩa, có thể gọi là Kham Dư hay địa cũng là phong thủy, tổ sư của môn địa lý chính là Quách Phát tiên sinh với cuốn Táng kinh có ảnh hưỏng rất lớn. Trong Táng kinh có viết: “khí mà cỡi gió thì bị tán, khí gặp nưóc thì dừng, nên làm cho khí ngưng tụ, không bị tản mác như vậy gọi là phong thủy”.

Trong Kham Dư học rất chú trọng đến sinh khí, sinh khí rất kỹ gió nhưng thích nước vì gặp nưóc thì khí tụ, gặp gió thì khí tán cho nên điều tối quan trọng trong Kham Dư học địa lý học và phong thủy học là tàng phong tụ thủy (ẩn gió ngưng nước). Sinh khí là gì? Sinh khí vốn vô hình vô tướng, như vậy làm sao biết nó ở đâu để đón nhận mà đúng? Trong thuật phong thủy có hai phương pháp tính toán để tìm sinh khí là Man đầu và lý khí. Man đầu là gì, là xem hình thể của ngọn núi nguồn nước ra sao có bị đứt đoạn có bị sụt lở hay không? Nơi nào có hình sơn hoàn thủy bảo (núi bao nước bọc), tất là có sinh khí, núi tròn đều không ẩn khuất mặt trời, dòng nước trong mát lại hiền thì có thể hình dung là có một sức sống ẩn tàng trong đó gọi là sinh khí vậy còn nói riêng thì trong thuật phong thủy phải dò xét kỹ lưỡng bằng cách căn cứ vào phương hướng của ngôi nhà hay hay ngôi mộ rồi suy đoán theo nguyên lý tương sinh, tương khắc của âm dương, ngũ hành, bát quái cửu tinh mà tìm ra sinh khí ỏ phương nào để đón cát lánh hung.