Kiến trúc nha môn

Địa lý toàn thư

Nếu Nha môn công đường rộng rãi, vuông vức, thì việc quan thông đạt, dân chúng cũng được sung sướng.
Phép làm Nha môn là lấy cửa (hoặc cổng). Trưc Mộc tinh làm đệ nhất. Hoặc giả từ địa thế; nếu phía trước có đỉnh núi, hoặc có dòng sông, hoặc các nha môn khác hạn chế, không tiện làm kiểu Trực Mộc tinh, thì nên chọn phương vị hai bên phải là làm kiểu Hoàng Mộc tinh, Hà thủy từ mé phái phía trước chảy tới thì mở cửa Hoành Mộc tinh bên mé phải. Hà thủy từ mé trái phía trước tới, thì mở cửa Hoành Mộc tinh ở mé trái.
Nếu ở giữa đô thị, hai bên trái phải không có hà thủy đến triều bái thì nên mở cửa Hoành Mộc tinh tại phương vị Thanh Long bên trái. Nếu ta thế có hướng chướng ngại vật, thì cả hai loại cửa Trực Mộc tinh và Hoành Mộc tinh đều không nên làm, mà nên khai môn tại phần Trung gian giữa Thiên tài và Thái âm. Ngay mở cửa cũng nên chọn các phương vị Thiên đạo, Thiên Nguyệt Ân, Thiên Nguyệt Đức.

Thư viện Nho học cũng lấy Trực Mộc tinh làm dạng cửa thích hợp nhất. Dạng cửa Hoành Mộc tinh thì kém hơn một chút. Nên chọn phương vị Khoa Giáp, Văn Khôi, Ngọc Đường Tướng Lộc cho cát lợi.
Cửa tướng phủ cũng lấy Trưc Mộc tinh là thích hợp nhất, Hoành Mộc tinh kém hơn một chút. Ngày thì nên chọn phương vị Tướng tinh, Uy đảm, Thiên mã, Tướng quân, Thắng quan, Binh phúc, Vũ khúc, Tấu khúc cho cát lợi.
Độ dài của cửa (cổng) phải theo Ngọc Xích phân ra tám đoạn là Tài, Bệnh, Ly, Nghĩa, Quan, Kiếp, Hại, Bổn. Tài và Bổn là cát lợi công tư nội ngoại đều không đạt…
Mọi nhà thường dùng thước Lỗ Ban, lấy Quan xích 1 thưốc 2 tấc làm chuẩn, phân đều tám đoạn; xích văn gọi là Tài, Bệnh, Ly, Nghĩa, Quan. Kiếp, Hại, Bồn, là bảy sao trong chòm Bắc Đẩu và sao Tả Phụ, phân làm các sao Tham Lang, Phá Quân. Vũ Khúc,Cự Môn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Lộc Tồn và Tả Phụ. Cách dùng thưóc này là bắt đầu tính từ đoạn có chữ Tài, bất kể là một, hai trượng, chỉ tính tấc, hễ đến cát tinh là tốt nhất. Cửa, cổng nha môn công đường nên lấy chiều rộng một trượng một thước năm tấc.

■ Táo viện, ty, phủ châu, huyện nha nghi môn pháp chế
(Nghi môn = phòng lễ nghi)
Từ mái hiên (chỗ giọt ranh) cửa tiền thất chính sảnh bắt đầu đếm bưóc cho đến cửa Nghi môn. Lấy bôn trực năm tấc làm một bước, lấy số bước lẻ. Số đơn (lẻ) thuộc dương, tức là lấy Dương Đức Quan Hậu, theo nghĩa sinh hoá vạn vật. Sô’ chẵn thuộc âm, là u ám, vận nguy, cho nên không lấy. Đường thông từ Nghi môn đến chính sảnh gọi là (Não Độ) nên làm, rộng lón; cho nên nhỏ hẹp và dài, sẽ thành hình cổ hạc rắn (hạc thân cảnh xà thân) là hung.
■ Trường hiệp hung cục
Nếu cục điện như cổ hạc thân xà (hạc cảnh thân xà), thì nha môn công đường sẽ gặp hung họa: mọi việc suy bại, kho lắm rỗng không, cả quan lẫn dân đều khôn khổ.