Dẫn giải một số danh từ chuyên môn cần biết trong thuật phong thủy

Địa lý toàn thư

Chúng ta có thể nói rằng Kinh Dịch là nguồn gốc của tất cả các khoa học đông phương, từ thuật số, bói toán, y học, nông nghiệp, sinh vật học, sinh lý học, vật lý, hóa học cho đến văn học…
Dịch có thái cực sinh lưỡng nghi, lưỡng nghi sinh tứ tượng, tứ tượng sinh bát quái.
Thuật địa lý, phong thủy cũng từ gốc Kinh dịch mà ra, do đó chúng ta còn thâm hiểu Kinh dịch thì nghề địa lý phong thủy cũng cao sâu nhiều. Trong phạm vi bài này ta chỉ cần tìm hiểu những tiêu đề chủ yếu từ kinh dịch riêng biệt cho thuật phong thủy.
■ Ý nghĩa tên gọi các cung trên bát quái đồ
Nhìn vào bản Bát quái đồ (8 quẻ) ta thấy có sự sắp xếp cấu trúc các cung từ đó cũng có những tên gọi ý nghĩa khác nhau. Bát quái đồ là một hình vẽ có tám cạnh bằng nhau mỗi cạnh bằng 45°, gọi là cung, như vậy bát quái có 8 cung chuyển dịch theo vòng tròn gồm có:
Kiền, Khảm, Cấn, Chấn, Tốh, Ly, Khôn, Đoài.
1. Cung mang trạch là cung bổn mang của chủ nhà.
Cung này không nằm trong hệ thông 8 cung nói trên, mà đặt ở trung tâm của bát quái đồ, tất cả mỗi người trên thế giới này đều chịu ảnh hưỏng của một trong 8 cung bổn mạng. Người mạng Kiền gọi là Kiền mạng trạch, người mạng Khảm gọi là Khảm mạng trạch, và cứ như vậy tính cho tới cung đoài. Tổng cộng là 8 mạng trạch nghĩa là có 8 kiểu hình bát quái (xem hình).
Muôn biết chủ nhà thuộc mạng trạch gì, cần phải tra tìm trong bảng Bát trạch tam nguyên (có in trong bộ sách này), sẽ có phương pháp hướng dẫn tìm cung phi (tức cung mạng trạch của nam và nữ).
2. Cung phương hướng
Đó là ô trong hình bát quái cũng gọi tên bằng quẻ của bát quái mỗi quẻ chỉ có một phương hướng cố định nghĩa là dù ta có 8 hơn cung, mang trạch của chủ nhà. Thì phương hướng cũng như nhau chẳng hạn như:

Dẫn giải một số danh từ chuyên môn cần biết trong thuật phong thủy 1

Dẫn giải một số danh từ chuyên môn cần biết trong thuật phong thủy 1

Bát cung là 8 cung: Kiền, Khảm, Cấn, Chấn, Tôn, Ly, Khôn, Đoài. Cung nào cũng có ba gạch song song với nhau: gạch trên, gạch giữa và gạch dưới, có gạch đứt có gạch liền. Trong 8 cung chỉ có cung Kiền là 3 gạch đều liền và cung Khôn có 3 gạch đều đứt. Còn các cung kia có gạch đứt có gạch nôì liền, nhưng chỉ có một gạch cũng đủ biết hai gạch kia. Thí dụ nói cung Khảm gạch giữa liền tất nhiên là 2 gạch kia đứt. Hai gạch kia là hai gạch trên và gạch dưới vậy. Muôn xác định 8 hướng trên đây cho một ngôi nhà. Ta sử dụng la bàn và một bát quái có cung mạng đúng vối chủ nhà, (xem bài phân cung điểm hướng).
Lưu ú: ta không thể theo 4 phương hướng chu vi của ngôi nhà, để tự định hướng được, không bao giờ có sự chấp nhận là ngôi nhà nào đó, phía mặt tiền, phm hậu, bên hông phải, bên hông trái là hướng nào cả. (Nên theo hướng của kim la bàn).
3. Cung dương trạch:
Còn gọi là cung Du Niên: Du: chuyên chở, đem đến. Niên: năm, mùa gặt, kết quả.
Trong mỗi bát quái đồ cũng cố’ 8 cung du niên đóng trên vị trí các cung phương hướng nhưng cung du niên lúc nào cũng dịch chuyển vòng theo hình bát quái ta sẽ căn cứ vào đó để lý giải, khi có sự phối hợp giữa cung.
phương hướng và cung du niên. Tám cung du niên với sự cát, hung sau đây:

Dẫn giải một số danh từ chuyên môn cần biết trong thuật phong thủy 1

■ Đông Tây trạch trù mạng
Năm cho tựa đề trên là nói gồm: Đông tứ trạch, Tây tứ trạch, Đông trù, Tây trù, Đông mạng và Tây mạng. Trạch là nhà. Trù là táo, bếp. Mạng là mạng cung của chủ nhà tính theo tam nguyên.
Đông tây: Môn bát dùng 8 cung nhưng chia làm hai phe phía: Đông và Tây, Đông thuộc Mộc, Tây thuộc Kim. Đông cũng gọi là Đông tứ cung vì nó gồm bốh cung Khảm, Ly, Chấn, Tốn. Chấn tốn thuộc mộc về Đông đã đành, nhưng thêm Khảm Ly nữa vì Khảm Thủy với Mộc tương sanh và Ly hỏa vối Mộc cũng tương sanh. Bốn cung này cùng một phe phía với nhau cho nên gặp nhau tất hổ biến thành những Du niên tốt. Tây cũng gọi là Tây tứ cung vì nó gồm 4 cung KIỀN, KHÔN, CấN, ĐOÀI. Kiền Đoài thuộc Kim đã đành, nhưng có thêm Khôn Cấn nữa vì Khôn Cấn Thổ với Kim là tương sanh. Bôn cung này đồng một phe phía với nhau cho nên gặp nhau tất hỗ biến được cát Du niên tốt. Nếu Đông tứ cung gặp Tây tứ cung hỗ biến vói nhau tất gặp những hung Du niên, xấu, vì hai phe khác nhau, phe Đông mọc với phe Tây Kim tương khắc. Chú ý: tây tứ cung là Kiền Khôn Cấn Đoài so đối vối nhau đều đặn tương sanh hay tứ hòa chớ không có tương khắc, mặc dầu hỗ biến cũng được Du niên tốt vậy. Đó là chỗ sai biệt. (Cát Du niên là Du niên tốt gồm có: Sinh khí, Diên niên, Thiên y và Phục vị. Hung Du niên gọi là Du niên xấu gồm có: Tuyệt mạng, Ngũ quỷ, Lục sát và họa hại).
Đông tứ trạch: là nhà có của cái và chủ nhà hay sơn chủ đều ở trong vòng 4 cung Khảm Ly Chấn Tốn thì nhà mất tốt vì cùng một phe với nhau. Nếu có lộn tây tứ cung thì gọi là Đông Tây cung tương hỗn (hỗn loạn) nhà ở đất xấu.
Tây tứ trạch: là nhà có cửa cái và chủ nhà hay sơn chủ đều ở trong vòng 4 cung Kiền Khôn Cấn Đoài thì nhà ở đất tốt thì cùng một phe với nhau. Nếu có lộn đông tứ cung vào thì gọi là Đông Tây tương hỗn, nhà ỏ đất xấu.
Đông trù: là bếp Đông. Phàm bếp đặt tại một trong 4 cung Khảm Ly chấn Tôn thì gọi là Đông trù. Đông trù đem thịnh vượng cho đông tứ trạch nhưng làm suy bại Tây tứ trạch.
Tây trù: là bếp tây. Phàm bếp đặt tại một trong 4 cung Kiền Khôn Cấn Đoài thì gọi là Tây trù. Tây trù làm thịnh vượng cho Tây tứ trạch, nhưng gây suy bại cho Đông tứ trạch…
Đông mạng: Mạng của chủ nhà là một trong 4 cung Khảm Ly Chấn Tôn thì gọi là Đông mạng. Đông mạng nên ở nhà Đông tứ trạch mới tốt, bằng ở nhà Tây tứ trạch không hợp, bốt tốt.
Tây mạng. Mạng của chủ nhà là một trong 4 cung Kiền Khôn Cấn Đoài thì gọi là tây mạng. Tây mạng nên ở nhà tây tứ trạch mói tốt, ở nhà đông tứ trạch không hợp bớt tốt.
TÓM LẠI:
ở Đông tứ trạch phải dùng đông trù mới tốt. Nếu  chủ nhà thuộc đông mạng nữa là nhà trọn tốt, bằng chủ nhà thuộc tây mạng thì bớt tốt.
ở Tây tứ trạch dùng tây trù mới tốt. Nếu chủ nhà thuộc Tây mạng nữa là nhà trọng tốt, bằng chủ nhà đông mạng thì bớt tốt.
Ó đông tứ trạch mà dùng tây trù là cái nhà bất lợi, không thể thịnh vượng. Nếu chủ nhà đông mạng còn khá một ít, bằng chủ nhà tây mạng càng suy vi.
ở Tây tử trạch mà dùng đông trù là cái nhà bất lợi không thịnh vượng được. Nếu chủ nhà thuộc Tây mạng còn có thể đỡ một chút bằng đông mạng càng suy vi.
Cửa cái thuộc Đông tứ cung mà chủ nhà hay sơn chủ thuộc tây tứ cung là ngôi nhà Đông Tây hỗn loạn, bất phát. Nếu dùng đông trù có thể đủ ăn, bằng dùng tây trù là suy sụp. Nếu dùng Tây trù mà chủ nhà Tây mạng nữa thì cũng khổ cực điểm.
Cửa cái thuộc tây tứ cung mà chủ nhà hay sơn chủ thực Đông tứ cung là ngôi nhà Đông hỗn loạn, chẳng phát lên được. Nếu dùng tây trù còn có thể đủ ăn, bằng dùng đông trù ắt suy sụp. Đã dùng đông trù mà chủ nhà đông mạng nữa thì cùng khổ cực điểm.